Waipot’s Blog

การแสดงสมการด้วย LaTeX บนเวบนั้น สามารถทำได้ด้วย LatexRender ซึ่งเป็น Open source PHP script แต่ LatexRender นั้นต้องการ Web server ที่ติดตั้ง LaTeX แต่ปกติ Web server ทั่วไปมักจะไม่มี LaTeX ติดตั้งอยู่ โชคดีที่ Web host (อีกที่หนึ่ง ไม่ใช่ waipot.com นี้) ที่ผมเช่าอยู่ยอมให้ผมใช้ command ได้โดยผ่าน ssh และเนื้อที่ใหญ่ถึง 600GB ผมจึงเลือกติดตั้ง texlive แผนการ คือ ผมจะติดตั้ง texlive นี้ลงใน HOME directory ที่เครื่อง PC ของเราก่อน แล้วค่อยอัพโหลดไปยัง HOME directory ที่ web host ทีหลัง

อันดับแรกเราต้องติดตั้ง texlive ลงที่เครื่องตัวเองก่อน โดยดาวน์โหลด ISO ไฟล์ที่นี่ ซึ่งค่อนข้างจะกินเนื้อที่ราวๆ 1.7GB จากนั้น mount และรัน script ติดตั้ง ดังนี้

$mount -t iso9660 -o ro,loop,noauto /your/texlive-live.iso /mnt
$cd /the/mounted/texlive/distribution
$sh ./install-tl.sh
d (directory settings)
1 /usr/local/texlive/2007 (your installation directory)
2 /usr/local/texlive/texmf-local (your local hierarchy)
r (return to main menu)
i (install)


ในตรงนี้ทริกมันมีอยู่ว่าเราต้องลง ที่ HOME directory ของเรา เช่น /home/your_name/texlive โดยเลือกข้อ 1 ในอัพชั่น d

พอติดตั้งเสร็จ ไฟล์ทุกอย่างควรจะอยู่ใน /home/your_name/texlive จากนั้นทำการ zip เพื่อจะอัพขึ้น host ด้วยคำสั่ง

$cd /home/your_name/
$tar czf texlive.tar.gz texlive

โดยจะได้ texlive.tar.gz ขนาดราวๆ 600MB จากนั้นก็อัพขึ้นไปยัง host ที่ HOME directory ของตัวเอง จากนั้นลอกอินด้วย ssh เพื่อเข้า web server แล้วแตก zip ด้วยคำสั่ง $tar xzf texlive.tar.gz เราจะได้ texlive มาอีกครั้ง

การปรับแต่ง ตรงนี้สำคัญมาก ให้เข้าไปยัง bin ของ texlive โดยคำสั่งเหล่านี้

$cd /home/your_name/texlive/2007/bin/x86_64-linux/ #แทน x86_64-linux ด้วย ระบบ OS ของคุณเอง
$export PATH=/home/your_name/texlive/2007/bin/i386-linux:$PATH
$./texconfig-sys init #ตรงนี้ถ้า texconfig จะสามารถใช้ได้เพียงเราคนเดียว ต้องใช้ texconfig-sys เพื่อให้ PHP ใช้ exec คำสั่ง latex ได้ด้วย
$./latex --version #เพื่อทดสอบ


การติดตั้ง LaTeX บน Web host นั้นต้องการพื้นที่มากกว่า 1.7GB นอกจากนี้ LatexRender เองยังต้องการ ImageMagick (และ Ghostscript) ด้วย หากเราไม่สารถติดตั้งซอฟต์แวร์เหล่านี้ได้ เรายังมีตัวเลือก คือ mimeTeX ซึ่งเป็นภาษา C สามารถแปลคำสั่ง LaTeX ได้ภาพที่ดีพอสมควร แต่ Web host ของคุณต้องอนุญาตให้รัน cgi ด้วย ภาษา C ได้ด้วยเช่นกัน แต่ในความรู้สึกของผม ติดตั้ง LaTeX จะได้กราฟฟิกส์ของสมการที่งดงามกว่ามาก

ขอทดสอบสมการหน่อย

โอ้ว… งามมากๆ

สำหรับผู้ที่อยากลงทุนทำเวบไซต์สักเวบหนึ่ง เอาแบบว่ามีชื่อเก๋ๆ เป็นของตัวเป็น เช่น MyName.com (.net หรือ .อะไรก็ตาม) โดยไม่อาศัยบริการพวก free website service ใดๆ ทั้งสิ้น คำถามคือว่าจะต้องมีเงินลงทุนเริ่มต้นเท่าไหร่ ผมพอจะมีบทสรุปเป็นสูตรของผมเองเกี่ยวกับเรื่องนี้ แต่ตัวเลขของผมไม่จำเป็นต้องถูกต้องเสมอไป ขึ้นกับปัจจัยหลายๆ อย่าง แต่ผมจะกะประมาณคร่าวๆ ได้เห็นยอดเงินที่ต้องเตรียมตัวจ่ายในการสร้างเวบไซต์ของคุณเอง

อันดับแรกเราต้องจด domain name เป็นของตัวเองเสียก่อน โดเมนเนมก็คือชื่อ MyName.com ที่จะให้ผู้ที่ต้องการเข้าชมเวบไซต์ของคุณ สามารถใช้ web browser (Internet Explore หรือ Firefox) เข้ามาอ่านได้ มีผู้ให้บริการจดโดเมนมากมาย (ภาษาอังกฤษ เรียกว่า domain name registrar) ผมไม่แนะนำรายใดเป็นพิเศษ ค่าเช่าจะอยู่ประมาณ $10 ต่อปี หรือ 350 บาทต่อปี การที่เราได้จดโดเมนเนมแล้วนั้น ไม่ได้หมายความว่าเราจะมีเวบไซต์ทันที domain name system (DNS) เป็นเหมือนสมุดเบอร์โทรศัพย์ มันจะแปลง MyName.com เป็นหมายเลข IP (เช่น 208.77.188.166) ของเครื่องคอมพิวเตอร์ server ที่เก็บไฟล์เอกสารเวบไซต์ (html, php, perl, cgi ต่างๆ) ของคุณไว้ หรือที่เรียกว่า web host หรือ host ดั้งนั้นคุณจำเป็นต้องมี host ไว้เก็บไฟล์เอกสารเวบไซต์เหล่านี้ ซึ่งค่าเช่า host นั้นแต่ละบริษัทไม่เหมือนกัน ขึ้นอยู่กับคุณภาพของ host ผมเอาราคามาตรฐานของ host ที่มีคุณภาพพอใช้ได้ ประมาณว่าเป็น linux ใช้ apache เป็น web server มี php, mysql, ftp รองรับผู้ใช้ 1,000 คนต่อวัน ค่าเช่าจะอยู่ประมาณ $8 ต่อเดือน หรือ ประมาณ 280 บาทต่อเดือน หรือปีละ 3,360 บาท ดังนั้นรวมค่าเช่าโดเมนบวกโฮสต์ คุณต้องลุงทุนปีละ 3,710 บาท หรือ เดือนละ 309 บาทเท่านั้นเอง

จะเห็นว่าการลงทุนทำเวบไซต์นั้นใช้ต้นทุนต่ำมาก เพราะบางทีคุณอาจไม่ต้องจ้างพนักงานเลย เพราะตัวคุณเองก็คือพนักงานของคุณอยู่แล้ว

ถึงรอบปีที่ผมต้องต่อค่าเช่า HostMonster ซึ่งผมใช้มันเป็นโฮสต์สำหรับเวบไซต์อีกที่หนึ่ง ซึ่งผมไม่อาจเปิดเผยได้ แต่ไม่ใช่เวบโป๊หรือเวบผิดกฏหมายอะไรนะครับ เพียงแต่คิดว่ามันเป็นเวบภาษาอังกฤษ และไม่ใช่กลุ่มเป้าหมายของคนที่อ่าน www.waipot.com ที่ส่วนใหญ่เป็นบลอกเกอร์และเวบมาสเตอร์ กลับมาที่ประเด็นหลัก คือ HostMonster ได้ขึ้นราคาเช่ารายเดือนเป็น $7.95 แล้ว จากเมื่อต้นปีที่แล้ว ผมเช่าเพียงเดือนละ $5.95 และหลังจากนั้นกลางๆ ปี มันก็ขึ้นราคาอีกครั้งเป็น $6.95 จะเห็นว่าการขึ้นราคาเป็นการบ่งบอกถึงคุณภาพของโฮสต์

จากการใช้โฮสต์นี้มาหนึ่งปี ผมจึงกล้าแนะนำให้เพื่อนๆ ใช้ เพราะเป็น web host Linux ที่มาตรฐาน สนับสนุน php, mysql, cgi ต่างๆ มีเครื่องมือครบถ้วนเท่าที่เวบมาสเตอร์ต้องการ และมีการ support ที่ดีเมื่อตอนที่เรามีปัญหา

อยู่ๆ ก็ log in เข้า cPanel ของ HostMonster ไม่ได้เป็นเวลาหลายชั่วโมงแล้ว ไม่รู้คนอื่นๆ ที่ใช้ HM จะเป็นเหมือนกันหรือไม่ โปรดบอกผมที

Update 7 Jan 08

สาเหตุที่ log in ไม่ได้ เพราะทาง HM ปิดปรับปรุง account ของผม เนื่องจากก่อนหน้านี้ ผมขอให้ทาง HM เปลี่ยนชื่อจาก computingfreak.com เป็นชื่อใหม่ เพราะผมต้องการปิดเวบนี้ ยังไง HM ยังจัดว่าเป็นโฮสต์ที่ถูกและดีอยู่ครับ

การติดตั้งโปรแกรมที่เขียนด้วย script php และ mysql อย่างเช่น wordpress, joomla!, drupal, phpbb หรือ smf บนเวบโฮสต์จริง บางครั้งไม่สะดวกและอาจเกิดความเสียหายต่อฐานข้อมูลได้ ดังนั้นถ้าเราสามารถจำลองเครื่อง PC ของเราให้เป็นเวบโฮสต์ มันก็คงจะดี เพราะเราจะได้ผึกติดตั้งเพื่อดู features และฟังก์ชันการใช้งาน ก่อนที่จะติดตั้งบนโฮสต์จริง

AppServ เป็นซอฟต์แวร์ผีมือคนไทย ที่ได้รวม apache, php, mysql และ phpMyAdmin เข้าไว้ด้วยกัน พร้อมระบบติดตั้งที่สามารถทำให้เครื่องคุณเป็น web server ได้ภายในนาที หลังจากติดตั้งเสร็จเราจะได้เวบไดเรคโทรี C:\AppServ\www ซึ่งจะคล้ายกับ /home/user/public_html ใน Linux เวบโฮสต์ ซึ่งทำให้เราสามารถทดสอบ script ได้มากเท่าที่ต้องการ โดยที่ไม่จำเป็นต้องเช่าโฮสต์ก่อนก็ได้

ดูเหมือนว่าการติดตั้ง Simple Machines Forum ให้ใช้กับภาษาไทยได้ จะไม่ Simple เหมือนชื่อเสียแล้ว เพราะผมลองติดตั้งผ่าน Fantastico ใน cPanel ของ HostMonster ซึ่งพบว่าบอร์ดแสดงฟอนต์ภาษาไทยไม่ได้ ผมเลยตัดสินใจลองติดตั้งแบบ Manual ดู พบว่าปัญหานี้ได้หมดไป ผมจะสรุปขั้นตอนแบบคร่าวๆ ต่อไปนี้

• อันดับแรกให้เตรียม MySQL Database ไว้ โดยกำหนดชื่อของ database รวมทั้ง username และ password ให้เรียบร้อยเสียก่อน
• ดาวน์โหลด smf 1.1.4 full install แตกไฟล์จะได้โฟล์เดอร์ smf_1-1-4_install ให้อัพโหลดไฟล์ทั้งหมดในโฟล์เดอร์นั้นไปไว้ที่โฮสต์ เช่น public_html/forum
• ขั้นตอนที่สำคัญ ดาวน์โหลดภาษาไทยสำหรับ smf 1.1.4 จะเห็นว่ามีอยู่สองแบบคือ smf_1-1-4_thai กับ smf_1-1-4_thai-utf8 เลือกแบบไหนก็ได้ แบบแรกจะเป็น TIS-620 และอันหลังจะเป็น UTF-8 ซึ่งเหมาะกับบอร์ดที่ต้องการใช้หลายภาษา จากนั้นก็แตกไฟล์จะได้โฟล์เดอร์ Themes ให้อัพโหลดทั้งโฟล์เดอร์ไปทับ public_html/forum/Themes
• เริ่มตั้งติดตั้งโดยเข้าไปที่ http://www.yourdomain.com/forum/install.php ก็จะพบหน้าการติดตั้ง smf ที่เป็นภาษาไทย ตรงนี้ที่สำคัญคือ ต้องใส่ชื่อ user, password และชื่อของ database ที่เตรียมไว้แล้ว และถ้าต้องการให้บอร์ดแสดงได้หลายภาษาให้เลือกตรง UTF-8 Character Set จากนั้นคลิกปุ่มดำเนินการต่อไปจะพบหน้าที่ให้สร้างผู้ใช้ที่เป็น Admin จากนั้นคลิกปุ่มเสร็จสิ้นการติดตั้ง ตรงนี้จะมีให้เลือกลบไฟล์ install.php ทิ้ง เพื่อความปลอดภัย เอาหละแค่นี้ก็ได้บอร์ดภาษาไทยที่สวยงามแล้ว

ถ้าเปรียบเทียบ SMF กับ phpBB แล้ว SMF จะดูเรียบง่ายและมีชื่อด้านความปลอดภัยกว่า phpBB แต่อย่างไรก็ตาม License ของ SMF ไม่ได้เป็น GPL ซึ่งในอนาคตอาจจะไม่ใช่ของฟรีก็ได้

อ้างอิง
http://www.simplemachines.org/
http://smf.rcweb.net/

คณิตศาสตร์เป็นภาษาสากล ภาษาหนึ่ง ที่ถ่ายทอดความคิดและจินตการของมนุษย์ ในเรื่องของการคำนวณปริมาณต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับชิวีตประจำวันของเรา คณิตศาสตร์ยังเป็นเครื่องมือที่ขาดไม่ได้ ของหลายสาขาอาชีพ เช่น วิศวกรรม วิทยาศาสตร์ คอมพิวเตอร์ เศรษฐศาสตร์ การเงินและการบัญชี และอื่นๆ อีกมากมาย ดังนั้น คณิตศาสตร์จึงเป็นตัวขับเคลื่อนวิทยาการของมนุษย์อย่างแท้จริง แต่ที่ผ่านมา นักคณิตศาสตร์ประสบปัญหากับการถ่ายทอด สัญลักษณ์ทางคณิตศาสตร์ ผ่าน www ถึงแม้ว่าจะมีภาษา MathML ซึ่งมีรากฐานของภาษา XML แล้วก็ตาม แต่ Browser ยังไม่สนับสนุนภาษานี้เต็มที่ (อ่านที่มา) การถ่ายทอดความรู้ทางคณิศาสตร์แบบออนไลน์จึงเป็นไปได้ยาก นั่นจึงเป็นที่มาของ YourEquations.com

YourEquations.com เป็น online equation editor ที่สามารถให้ผู้ใช้สร้างสมการของตัวเองได้แบบง่ายดาย โดยการอาศัยความสามารถของ LaTeXRender และ Equation Editor ของ CODECOGS ที่เขียนด้วย PHP และเป็น open source หลักการทำงานของมันก็คือ Equation Editor จะช่วยสร้าง LaTeX code จากนั้น LatexRender จะแปลโค๊ดนี้ โดยอาศัย LaTeX engine ที่ติดตั้งอยู่บน server เมื่อแปลโค๊ดนี้เสร็จแล้วจะได้ไฟล์แบบ dvi ที่ไม่สามารถแสดงบนเวบได้ จากนั้น LatexRender ก็จะแปลง dvi นี้ให้อยู่ในรูปของ png หรือ gif ที่สามารถแสดงผลได้บนทุก web browser ดังนั้น LatexRender จึงไม่มีข้อจำกัดในเรื่องของการแสดงสมการบนระบบอินเตอร์เนท

YourEquations.com ยังมี online community ที่เปิดโอกาสให้ผู้ใช้ ได้แก้ปัญหาทางคณิตศาสตร้ร่วมกันแบบออนไลน์ โดยอาศัย LatexRender mods ของ pphBB forum ลองคิดดูว่าถ้ามนุษย์หลายๆ คนจากทั่วโลกมาช่วยกันแก้โจทย์คณิตศาสตร์ข้อเดียวกัน แล้ววิทยาการของมนุษย์จะก้าวไกลไปรวดเร็วขนาดไหน อินเตอร์เนทก็ทำในสิ่งที่ยิ่งใหญ่ได้

มาสร้างสมการของคุณกันเถอะ YourEquations.com!